Eli Heimans


Jac. P. Thijsse










Documentatie      
&
Debat
  • natuurbeleving
  • natuurstudie
  • natuurbehoud
  • natuureducatie


  • Heimans en Thijsse Stichting
     
    Home | Stichting | Actueel | Dossiers | Collectie | Contact | Links
     

    > Home > Actueel > Boekbespreking 'Eli Heimans - Uit de schaduw van Jac. P. Thijsse'

    Boekbespreking
    Eli Heimans - Uit de schaduw van Jac. P. Thijsse

    - 30 mei 2014 -

    Dit prachtig uitgevoerde boekje is een waardig eerbetoon aan Eli Heimans die honderd jaar geleden is overleden. Marga Coesèl heeft een kort, krachtig en overtuigend boek geschreven over deze buitengewoon productieve natuurliefhebber en docent.

    Eli Heimans - Uit de schaduw van Jac. P. Thijsse Het is bijna niet te geloven wat Heimans in zijn 53-jarige leven heeft bereikt en gedaan. Elke dag heeft hij geschreven en tekeningen gemaakt, en in dit boek staan veel voorbeelden van zijn producties.
    Het is een plaatjesboek, maar de tekst van Marga maakt wel duidelijk dat Eli Heimans elke minuut van zijn vrije tijd aan het schrijven heeft besteed.

    Eli werd geboren in Zwolle in 1861, ging naar de HBS, die hij voortijdig moest afbreken en volgde daarna de opleiding tot onderwijzer. De onderbreking betrof het helpen van zijn vader in diens stoffenververij, wat voor Eli veel lange voettochten inhield om verfgoed bij de boeren op te halen en weg te brengen. Hij bestudeerde tijdens die tochten de wilde planten met behulp van een zakflora. Later, toen hij in Amsterdam woonde, heeft hij met Thijsse een eigen Flora gemaakt, die de basis vormde voor de nog steeds in gebruik zijnde Heimans, Heinsius en Thijsse (HHT).
    Heimans haalde naast zijn akte van bekwaamheid als onderwijzer diverse andere diploma's en de hoofdakte. Het leven in de hoofdstad beviel hem zeer door de aanwezigheid van bibliotheken en musea, maar in zijn vrije tijd maakte hij wel dat hij de stad uit kwam.
    Uit zijn huwelijk met zijn nicht Betje Stibbe werden Jacob en Henriëtte geboren, respectievelijk de latere hoogleraar botanie en genetica en de lerares geschiedenis.

    Het eerste boek dat Eli Heimans publiceerde was Willem Roda, een avontuurlijk jeugdboek dat twaalf herdrukken kreeg. Daarna schreef hij meer jeugdboeken, maar hij was vooral actief in het moderniseren van het onderwijs. Er was geen nieuw tijdschrift voor onderwijzers of Heimans zat in de redactie; hij hield voordrachten, schreef lesmethodes, ging met zijn schoolklas op excursie naar buiten en schreef daar weer een handleiding over.

    Vanaf 1893 werkten Heimans en Thijsse samen. Ze schreven in totaal negen boekjes over de natuur, die door hun sprankelende tekst en fraaie plaatjes een groot succes waren. Daarnaast begonnen zij in 1896 het tijdschrift De Levende Natuur dat nog steeds bestaat.

    Diverse natuurminnende verenigingen werden opgericht: de Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (nu KNNV), Natuurmonumenten, de Mycologische Vereeniging, en bijna overal zat Heimans in het bestuur. Ook schreef hij wekelijkse columns in de [Groene] Amsterdammer, in totaal bijna 600 stukjes.
    Later in zijn leven kregen Zuid Limburg en geologie zijn interesse: hij schreef Uit ons Krijtland en vervolgens een Geologieboekje: een ABC voor beginners.

    Vernieuwing in het onderwijs en natuureducatie waren de levenstaken van Heimans, maar hij was er aan het einde van zijn leven niet optimistisch over. Zijn boekjes kwamen terecht bij de kinderen der gegoeden. Bij onderwijzers en leerlingen stond de kennis der natuur niet in hoog aanzien.
    Toch eindigt zijn betoog in Kennis der Natuur met zijn droom dat natuuronderwijs allen aanspreekt.

    Riemke Riemersma

    Marga Coesèl: Eli Heimans, 2014. Uit de schaduw van Jac. P. Thijsse. Heimans en Thijsse Stichting, Amsterdam. ISBN 978-90-821800-0-8. Paperback, 95 pp. Dit boekje is helaas uitverkocht.


    » Dossier Boeken

    » Meer actuele berichten


    Word donateur van de Heimans en Thijsse Stichting!

    Naar boven ^